Büyük Balkanlar Turu(Üsküp Gidiş-Saraybosna Dönüş)

İstanbul Havalimanı Dış Hatlar Terminali’nde buluşma. Bilet, pasaport ve bagaj işlemlerinin ardından Türk Hava Yolları’nın tarifeli seferi ile Makedonya’nın başkenti Üsküp’e hareket. Varışımızın ardından Osmanlı İmparatorluğunun 500 yıldan fazla hüküm sürdüğü ve hala eski halini koruyabilmiş orijinal adı ile Üsküp Türk Çarşısında turumuza başlıyoruz. Turumuz esnasında Mustafa Paşa Camii, Kuyumcular Sokak, Arasta Camii, Vardar Nehri üzerine inşa edilmiş ve Üsküp’ün simgesi Taşköprü, Türk ve Yahudi Mahallesi, Davut Paşa Hamamı, Çifte Hamam, Murat Paşa camii, Sulu Han, Kapan Han, Kurşunlu Han, 2011 de Yunanistan’la isim krizine neden olan devasa Büyük İskender Heykeli, Büyük İskender’in babası 2. Filip Heykeli, Vardar Nehri, Makedonya Arkeoloji Müzesi ve Arşiv binası, Ulusal Tiyatro Binası, Kiril alfabesini bulan azizler Kiril ve Metodi’nin heykelleri, 17. Yy dan kalma Aziz Spas Kilisesi, Rahibe teresa anıtı ve Teresa müzesi ve 1963 depreminde yıkıldığı hali ile duran Eski Tren İstasyonu binası göreceğimiz yerler arasındadır. Turumuzun ardından Üsküp’ün eteklerine kurulmuş olan Vodno dağına çıkıyor ve şehri tepeden görme imkanı buluyoruz. Daha sonra Üsküp’ün doğa harikası Matka Kanyonuna hareket ediyoruz. Burada dileyen misafirlerimiz tekne turuna katılabilir ve kahve içebilirler. (Matka Kanyonu Cumartesi – Pazar veya resmi tatil gününe denk gelmesi durumunda bölgenin yoğnluğuna göre rehber inisiyatif alma hakkına sahiptir) Turumuz sonrasında Üsküp’e dönüş yerel restoranda akşam yemeği ve konaklama.

Kahvaltımızın ardından otelimizden ayrılıyor ve Priştine’ye hareket ediyoruz.Varışımızın ardından Sırbistan’dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiş ve Türkiye’nin de aralarında olduğu birçok devlet tarafından tanınmış olan, Osmanlı tarihinde de birçok dönemde kilit roller üstlenmiş Kosova’nın başkenti Priştina’ya varış. Havalimanında bizleri bekleyen transfer aracı ile rehberimiz eşliğinde tarihi 15 asır geriye kadar giden bu güzel şehri 1389 yılında Kosova savaşında şehid düşmüş Osmanlı Padişahı 1. Murad Hüdavendigar’ın iç organlarının gömülü olduğu türbeyi ziyaret ediyoruz. Hemen yanında bulunan ve müze olarak kullanılan Selamlık binasını da ziyaret ediyoruz. Ardından Osmanlı’nın bir çok eserinin bulunduğu Kosova’nın ikinci büyük şehri Prizren’e varış.ve Prizren şehir turumuza başlıyoruz. Yaya olarak rehberimiz eşliğinde yapacağımız turumuzda Halveti tekkesi,Gazi Mehmet Paşa hamamı,Fatih Sultan Mehmed’in ordusu ile namaz kıldığı Namazgah,Bayraklı camii,Maraş semti ve Maraş köprüsü,400 yıllık büyük çınar,Emin paşa camii,TC Prizren Başkonsolosluk binası,Bistrica ( Akdere ) üzerinde bulunan Taş Köprü,Şadırvan meydanı,Sinan Paşa camii,Aziz Gorgi ve Katolik Kiliseleri,Camisi Yugoslavya zamanında yıkılmış ancak minaresi ayakta kalmayı başarabilmiş Arasta camii Minaresi Savaşın yıkıcı etkilerini hala görebildiğimiz Sırp mahallesi görülecek yerler arasındadır.Serbest zamanın ardından rehberimizin belirlediği saatte akşam yemeğimizi almak üzere restoranımıza hareket ediyoruz. Yemeğin ardından konaklama Üsküp’deki otelimizde.

Kahvaltımızın ardından Üsküp’e 1 saatlik mesafedeki, Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapılmış şirin bir kasaba şehri olan Kalkandelen’e (Tetovo) otobüsümüzle geçiyoruz. Kalkandelen’de iki önemli durağımızdan birincisi dönemin buradaki Bektaşî merkezi Harabati Baba Tekkesi. Tekkenin 20 yıllık bekçisi ve bakıcısı Tetovo’lu Cemali’den tekke hakkında bilgi aldıktan sonra tekkenin diğer köşesinde mukim Bektaşi dervişi Abdulmuttalip’in yanına geçiyor ve tekkenin tarihini ve yapılan çalışmaları bir de ondan dinliyoruz. Ardından aracımızla 1833 yılında Abdurrahman paşa tarafından yaptırılan Alaca Camiini geziyoruz. Camiinin hayvan kanı, bitki kökleri ve yumurta akı karıştırılarak oluşturulan boya ile yapılmış iç ve dış süslemeleri sizleri büyüleyecek. Süslemeler Osmanlı eserlerinde nadir raslanan Barok tarzıdır. Ardından Ohrid’e doğru hareket ediyoruz. Ohrid’e varışımızla birlikte  Osmanlı’nın Balkanlar’daki önemli üslerinden biri olmuş tarihi Ohrid şehrini tanıtan bir tur gerçekleştireceğiz. Turumuz esnasında 11 Asırlık çınar, Zeynel Abidin Paşa Tekkesi ( Halveti Tekkesi ), Ali Paşa Camii, Şehir Meydanı ve İnci Dükkanları ile meşhur Ohrid Çarşısı, Ohrid Pazar yeri, Aziz Klement Heykeli, Safranbolu’yu andıran sokaklarda MÖ 2. Asırda Çin’de uygulanan teknikle kağıt yapımı görebileceğimiz dükkan, Ayasofya Kilisesi ve Antik Tiyatro göreceğimiz yerler arasındadır. Turumuzun ardından Ohrid gölüne nazır yerel restoranımızda alacağımız akşam yemeğimizin sonrasında konaklama Ohrid’teki otelimizde.

Otelimizde alacağımız kahvaltının ardından ilk durağımız Ohrid gölünün batı kıyısında bulunan ve nüfusunun çoğunu müslümanların oluşturduğu Struga kasabası. Ohrid gölünden doğan Kara Drim nehrini görüyor ve rehberimizden Struga hakkında genel bilgi alıyoruz. Ardından Arnavutluk’a doğru yola çıkıyoruz. Kafasan sınır kapısından geçerek Arnavutluk’a giriş yapıyoruz. Arnavutluk’a girer girmez özellikle sınır bölgesinde 1945 – 1985 yılları arasında ülkeyi yönetmiş meşhur diktatör Enver Hoca tarafından yaptırılmış ve sayıları 300.000 civarında olduğu söylenen ‘’ Bunker ‘’ adı verilen mantar şeklinde beton sığınakları görüyoruz. Arnavutluk’ta ilk durağımız Elbasan. Otobüsümüzle şehrin içinden geçiyor ve şehir merkezinde bulunan Elbasan Kalesinde mola veriyoruz. Kale etrafında bulunan Türk sokakları ve Hünkar camiini gördükten sonra başkent Tiran’a doğru yolumuza devam ediyoruz. 1614 yılında Süleyman paşa tarafından imar edilen ve 1920 yılından itibaren Arnavutluk’un başkenti olan Tiran’da otobüsümüzle yapacağımız panoramik turumuzda Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği, ABD büyükelçiliği, Diyanet vakfı tarafından finanse edilen 4 şerefeli Namazgah camii inşaası, Tiran’ın kurucusu Süleyman Paşa’nın heykeli, Tiran şehir meydanı, Ethem bey camii, Saat Kulesi, Ulusal Müze, Üniversite Binası, Opera ve Bale Binası, Meydanda bulunan ve Arnavutların milli kahramanı Skender Beg heykeli, Parlemento ve Bakanlık binaları ve Cumhurbaşkanlığı Köşkü göreceğimiz yerler arasındadır. Tiran turumuzun ardından sıradaki durağımız Arnavutluk ve Karadağ arasında sınırı oluşturan İşkodra gölü yanına kurulmuş İşkodra şehri. 435 yıl Osmanlı hakimiyeti altında kalmış ve stratejik olarak balkanların en önemli şehirlerinden biri olan bu şehirde şehir kalesi ve surlarını göreceğiz. Şehir merkezinde vereceğimiz molada kısa bir yürüyüş turu yapacağız. Merkezde serbest zamanın ardından eski Yugoslavya’nın 6 cumhuriyetinden biri olan ve 2006 yılında Sırbistan’dan referandumla ayrılan Karadağ’a geçiyoruz. Başkent Podgorica’da yerel restoranımızda akşam yemeğimizi alıyor ve otelimize geçiyoruz. (İşkodra konaklaması yapılması halinde Podgorica’ya uğranılmayacaktır)

Kahvaltının ardından başkent Podgorica’da otobüsümüzle panoramik şehir turu. Turumuz esnasında Cumhurbaşkanlığı, Azerbaycan tarafından yaptırılan şehir parkı, Milenyum köprüsü, Kral Nikola Heykeli göreceğimiz yerler arasındadır. Ardından sahil şeridine doğru ilerliyoruz. Yolumuza devam ediyor ve St Stefan adasına varıyoruz Muhteşem manzarayı ölümsüzleştirmek için burada vereceğimiz fotoğraf molasından sonra durağımız Budva. Budva’da yapacağımız yaya turumuz esnasında görülecek yerler; Budva Kalesi, Napolyon tarafından yaptırılmış hisar, Kale içi Ortaçağdan beri orijinal haliyle korunmuş dükkanlar, Katolik Kilisesi, Ortodoks Kilisesi, Marina. Budva’da alışveriş için verdiğimiz serbest zamanın ardından UNESCO tarafından koruma altına alınmış Ortaçağ şehri Kotor sıradaki durağımız. Kotor’da yerel rehberimiz eşliğinde yapacağımız şehir turunda Silah Meydanı, Saat Kulesi, Utanç Sütunu, Aziz Trifun Katedrali, Zanaatçılar Sokağı, Tulumba Çeşmeleri, Nehir Kapısı, Aziz Luka meydanı göreceğimiz yerler arasındadır. Serbest zamanın ardından Bosna Hersek’e hareket. 12 dakikalık feribot yolculuğunda Kotor körfezi manzarası bizleri büyülüyor. Daha sonra Bosna Hersek’e giriş yapıyor ve Trebinje – Ljubinje – Stolac kasabalarının içlerinden geçerek Mostar’a varıyoruz. Akşam yemeğimizi yerel restoranımızda aldıktan sonra konaklama Mostar’daki otelimizde.

Otelimizden ayrılıyor ve Mostar turumuza başlıyoruz. Turumuz esnasında Şehit camisi ve avlusundaki mezarlık, Bölgeye özel nehirden toplanan taşlarla işlenmiş kaldırımlı Mostar çarşısı, Koski Mehmet Paşa camii. Bu cami köprünün en güzel fotoğrafının çekildiği camidir. Türkiye Cumhuriyeti Mostar Başkonsolosluğu, Mostar Köprüsü, Tara Kulesi, Kriva Cuprija – Eğri köprü göreceğimiz yerler arasındadır. Daha sonra Buna nehri kaynağına 5 asır önce kurulmuş Alperenler Tekkesi’ne hareket ediyoruz. Yolumuzun üzerinde Mostar havalimanını ve Yugoslavya zamanında havalimanı karşısına yapılan ve uçaklar için sığınak olarak kullanılan askeri alanı görüyoruz. Bu alan havalimanının hemen karşısındaki tepeciğin içi oyularak uçakların saklanması için hazırlanmıştır. Kaynağına henüz ulaşılamamış ve saniyede 43.000 litreye kadar su çıkan Buna nehri kaynağına kurulmuş Sarı Saltuk tekkesi olarak da bilinen tekkeyi ziyaret ediyoruz. Tekke içinde yer alan Ali Paşa türbesi ve Sarı Saltuk’un türbesini ziyaret ediyor ve tipik Anadolu evi şeklinde inşa edilmiş iki katlı bu evde Bayanlar mescidi, Meydan odası, Erkekler için mescid ve zikir odası, Hamamcık ve halvethane ve mutfak olarak kullanılan odayı görüyoruz.  Dileyen misafirlerimiz nehire nazır avluda Türk çayı içebilirler. Sıradaki durağımız Yugoslavya’nın kurucusu Josip Broz Tito’nun mareşal ünvanını aldığı savaşın yapıldığı şehir olan Jablanica. Aynı zamanda kuzu çevirmesi ile meşhur olan bu şehirde 1943 yılında Tito’nun Alman Nazilere karşı verdiği mücadele sonucu yıktığı köprü ve olayın cereyan ettiği bölgeyi görüyoruz. Ardından durağımız olan Konjic şehrine varıyoruz. Neretva nehri kenarına kurulmış 50 bin nüfuslu bu küçük şehirde 2. Dünya savaşında ve 92 – 95 savaşında hasar görmüş ve tadilatı TC Karayolları ve Tika tarafından yapılmış Osmanlı köprüsü, Kırık minareli camii, aslına uygun restore edilmiş mini çarşı göreceğimiz yerler arasındadır. Fotoğraf molamızın ardından yolculuğumuza devam ediyoruz. Bugünkü son durağımız Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna. Varışımızla birlikte yerel restoranımızda akşam yemeğimizi alıyor ve otelimize konaklamak üzere geçiyoruz.

Otelimizde alacağımız kahvaltımızın ardından saat 08.00 da otelimizden check out yaparak ayrılıyoruz.İlk durağımız 92 – 95 yılları arasında yapılan savaşta Boşnakların en kritik hamlelerinden biri olan ve havalimanının altına kazılan Yaşam tünelini ziyaret ediyoruz. Savaşın seyrini değiştiren ve tarihin en uzun kuşatması (4 yıl 4 ay) sayılan Saraybosna kuşatmasını yaran bu tünel ve müzesinde savaşı  hissediyoruz.Ardından Başçarşı’ya doğru ilerliyoruz. Yolumuzun üzerinde halen savaş zamanı yapılan bombardımanın izleri bulunan binaları, Avrupa’nın ilk elektrik motorlu tramvay hattı olan ve Saraybosna’yı halen aktif olarak baştan başa dolaşan tramvay hattını, Tito dönemi Yugoslavya Halk Ordusu’na ait ancak günümüzde Saraybosna üniversite kampüsü olarak kullanılan binaları, ABD’nin dünyanın en büyük ikinci büyükeçiliği binasını, Saraybosna şehir müzesini, Parlemento binasını, Arap yatırımcılar tarafından yapılan ve bölgenin en büyük AVM sini görerek Başçarşı’ya varıyoruz. İlk durağımız 1992-1995 yıllarında yaşanan hazin savaşın şehitleri ve Aliya  Izetbegoviç’in anıt mezarının bulunduğu şehitlik. Savaş şehitlerine Fatiha okuyup rehberimiz tarafından Bosna Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı Alija Izetbegoviç ve hayatı hakkında bilgi alıyoruz. Ardından Osmanlı döneminden kalmayı başarabilmiş Arnavut kaldırımlı Boşnak – Türk mahallesinden geçerek Başçarşı yaya turumuza başlıyoruz. Turumuz esnasında 18.yy Boşnak mimarisi ile yapılmış Sebil (Dileyen misafirlerimiz Saraybosna’nın simgesi ‘Sebil’ manzaralı ‘’Meşhur Tarihi Kahvana’’ da kahvelerini yudumlayabilirler. Ayrıca isteyen misafirlerimiz buradan tarihi Boşnak kahvesi de alabilirler.), Osmanlı döneminden kalmayı başarak tek aktif sanat sokağı ‘’ Bakırcılar Sokak ‘’, Çarşı camii, Moriça Han ve içerisinde bulunan Genç Müslümanlar teşkilatı lokali ‘’ Mladi Muslimani ‘’, Kanuni Sultan Süleyman’ın halaoğlu Gazi Hüsrev bey camii ve türbesi, Saat Kule, Kurşunlu Medrese , Gazi Hüsrev bey müzesi ve kütüphanesi, Avrupa’nın ilk umumi tuvaleti, 1. Dünya savaşının çıktığı yer olarak bilinen Latin köprüsü, Fatih Sultan Mehmet adına yaptırılan Hünkar Camii, At meydanı – Okmeydanı, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan Bakır Baba Camii, Ortodoks Kilisesi, Alija Izetbegoviç parkı ve parkta sürekli satranç oynayan Saraybosna’lı emekliler, Ferhadiye Camii, Ferhadiye Caddesi ( Saraybosna’nın İstiklal Caddesi ), Musevi Sinagogu, Katolik Kilisesi – Katedral – İsa’nın Kalbi Kilisesi , Saraybosna gülleri ( Savaş zamanı bir bomba ile birden fazla kişinin hayatını kaybettiği noktalar ), Fırın yeri katliamının yapıldığı nokta, 6 Nisan 1945 te Yugoslav ordusu tarafından Almanlan işgalindeki Saraybosna’nın kurtarılışı anısına yakılan sönmeyen ateş, 5 Şubat 1994 te Pazar yeri katliamı olarak anılan ve 68 kişinin hayatını kaybettiği Markale Semt pazarı ve Avusturya – Macaristan döneminde Hükumet Konağı ( Belediye binası ) olarak yaptırılan ve savaş dönemi yakılarak bir çok el yazması eserin kül olmasına neden olan Vjecnica ( Viyeçnitsa ) kütüphanesi göreceğimiz yerler arasındadır. Başçarşı’daki yaya turumuzun ardından dileyen misafirlerimiz Saraybosna’nın simgesi ‘Sebil’ manzaralı ‘’Meşhur Tarihi Kahvana’’ da kahvelerini yudumlayabilirler. Ayrıca isteyen misafirlerimiz buradan tarihi Boşnak kahvesi de alabilirler. Ardından Saraybosna havalimanına hareket ve turumuzun sonu.